Uit WikiMobi
Img 000005 01.jpg
463.877 bytes
Natural gas NL.png
1.346.558 bytes
Klimaatneutraal aardga...
5.008 bytes
Gazoduc Chazelles.JPG
331.550 bytes
Aardgas wordt op diverse plaatsen op verschillende diepten in de aardkorst gevonden en is ontstaan uit resten van plantaardig en dierlijk leven.
In Europa wordt aardgas vooral in en rond de Noordzee aangetroffen (onder andere in het noorden van Nederland). Aardgas uit het Groningse Slochteren bestaat uit 81,9% CH4 (methaan), 3,3% hogere gasvormige koolwaterstoffen, 14% stikstofgas en 0,8% kooldioxide.
Toepassingen: Aardgas wordt als energiebron gebruikt om op te koken en om te verwarmen. In Nederland heeft aardgas sinds de jaren zestig zowel stadsgas (een mengsel van voornamelijk waterstof en koolmonoxide) als steenkool geheel verdrongen. Daarnaast wordt aardgas toegepast voor elektriciteitscentrales en stadsverwarming.
Aardgas wordt ook als grondstof in diverse chemische productieprocessen gebruikt, zo ook om ammoniak te maken (dat weer als grondstof voor kunstmest gebruikt wordt). Verreweg het grootste gedeelte van de wereldwijd geproduceerde waterstof komt via aardgas-reforming uit aardgas. Omdat aardgas-reforming meestal op grote industriële schaal plaatsvindt, is op relatief eenvoudige wijze CO2 op te vangen, te gebruiken of op te slaan. De geproduceerde waterstof kan daarmee als klimaatneutraal worden beschouwd.
Aardgas wordt in samengeperste vorm - als CNG - gebruikt als alternatieve en schone brandstof voor personenauto's, bedrijfswagens en bussen. In vloeibare vorm - LNG - wordt het gebruikt in vrachtwagens en schepen.
Inhoud |
Definitie
Aardgas is een fossiele brandstof, die bestaat uit ketens van koolwaterstoffen, hoofdzakelijk methaan (CH4).
Grondstoffen en leefomgeving
Ontstaan aardgas: Aardgas is gevormd in het Carboon, zo’n 300-360 miljoen jaar geleden. Nederland had destijds een tropisch klimaat omdat het dichtbij de evenaar lag. Vanwege dat tropische klimaat ontstond er veel veen, dat laag op laag kwam te liggen. De vele op elkaar gestapelde lagen zorgden voor een hoge druk waardoor het veen eerst veranderde in bruinkool, daarna in vetkool en uiteindelijk in steenkool. Bij deze processen werden ook gassen gevormd: aardgas. Bron: De kunde van de aarde
Samenstelling aardgas: De samenstelling van aardgas is per regio verschillend. De gemiddelde samenstelling van Groningsgas is als volgt:
| Bestanddeel | Formule | Volume-% | Mol-% | Massa-% |
|---|---|---|---|---|
| Methaan | CH4 | 81,30 | 81,29 | 69,97 |
| Ethaan | C2H6 | 2,85 | 2,87 | 4,63 |
| Propaan | C3H8 | 0,37 | 0,38 | 0,90 |
| Butaan | C4H10 | 0,14 | 0,15 | 0,47 |
| Pentaan | C5H12 | 0,04 | 0,04 | 0,16 |
| Hexaan | C6H14 | 0,05 | 0,05 | 0,23 |
| Stikstofgas | N2 | 14,35 | 14,32 | 21,52 |
| Zuurstofgas | O2 | 0,01 | 0,01 | 0,02 |
| Kooldioxide | CO2 | 0,89 | 0,89 | 2,10 |
Aardgas bestaat, zoals te zien in de tabel, voornamelijk uit methaan. Bron: wikipedia
Emissies
Bij de verbranding van aardgas ontstaan emissies naar de lucht. Deze emissies bevatten broeikasgassen (met name kooldioxide) en verzurende stoffen (zoals stikstofoxiden en zwaveldioxide).
Aardgas is de schoonste fossiele brandstof. Bij de verbranding van aardgas komt vrijwel geen roet (met name geen amorfe koolstof en PAK’s) of as vrij.
Bij de verbranding van 1 m3 (1 bar, 0 °C) aardgas komt ongeveer 1,8 kg CO2 vrij.
Ook bij winning, transport en distributie van aardgas ontstaan emissies naar de lucht. Het gaat daarbij vooral om de uitstoot van het broeikasgas methaan en andere vluchtige organische stoffen (VOS).
Omgevingsbelasting
Door aardgaswinning kan bodemdaling optreden. Zo’n bodemdaling kan weer leiden tot aardbevingen. Zo was er in Nederland op 26 januari 2007 tussen Westeremden en Zeerijp een beving met een kracht van 2,3 op de schaal van Richter. Dit was een gevolg van de aardgaswinning. Dit kan voorkomen worden door minder snel aardgas te winnen. Zo kan de natuurlijke veerkracht de bodemdaling opvangen. Bron: Gaswinning Waddenzee
Meer informatie over: film over de effecten van gasboringen in de Waddenzee
Toekomst
Voorraad aardgas: Op wereldschaal beschikt aardgas over grotere reserves dan olie, en zal naar verwachting in de komende decennia een steeds belangrijkere rol gaan spelen in de wereldwijde energievoorziening. Er is wereldwijd nog 187 biljoen (1012) m3 aardgas (zie onderstaande figuur uit 2010). Bron: EIA
Meer informatie over: Aardgasreserves wereldwijd
De geologische aardgasvoorraad onder Nederlands grondgebied is vele malen groter dan de olievoorraad maar neemt snel af, zie onderstaande figuur. Bron: Welvaart en Leefomgeving
Rijden op aardgas: Omdat aardgas een vrij schone fossiele brandstof is, wordt het steeds meer gebruikt als transportbrandstof. TNO heeft in 2008 onderzoek gedaan naar de emissies tussen een aardgas, benzine en dieselmotor. Hieruit kwam naar voren dat de NOx-emissie voor aardgas (0,009 g/km) een stuk lager liggen dan die voor benzine (0,076 g/km) en diesel (0,237 g/km). De CO2 emissie voor aardgas (141 g/km) en diesel (139 g/km) zijn vrijwel gelijk. Bron: TNO De fijnstof uitstoot van een aardgasauto is vrijwel nul (voor CNG is dit 0,002 g/km) volgens groenopweg. Tevens is een aardgasauto zuiniger dan een diesel.
De elektriciteit die door aardgas en biogas opgewekt kan worden, kan ook gebruikt worden voor de aandrijving van elektrische auto´s. In het onderstaande artikel wordt een antwoord gezocht op de vraag wat nou duurzamer is: gas in een verbrandingsmotor stoppen of er eerst elektriciteit van de maken en daarmee een elektrische auto aandrijven. Meer informatie over: Wat is beter: aardgas of biogas gebruiken als brandstof voor de automotor of voor elektriciteitsopwekking ten behoeve van elektrisch rijden
Politiek, sociaal en economische factoren
Politieke en sociale factoren
Vergelijkbaar met aardolie bevinden de grootste aardgasreserves zich in een beperkt aantal, in sommige zelfs gevallen politiek gevoelige regio’s. Op termijn kan dit leiden tot geopolitieke spanningen. De grootste reserves bevinden zich in Rusland, Iran, Qatar, Saudi-Arabië en de Verenigde Staten. Omdat waterstof uit diverse grondstoffen, zoals biomassa en windenergie kan worden geproduceerd, biedt dit energiepad perspectief om flexibiliteit te creëren. Bron: Energy API
Subsidies: Er komen steeds meer vulpunten voor het tanken van aardgas, zodat het aantrekkelijker wordt een auto op aardgas aan te schaffen. In 2009 kwam 1,8 miljoen euro beschikbaar waarmee 50 vulpunten kunnen worden gebouwd. Bron: NU De provincie Utrecht verstrekt subsidies aan marktpartijen die een aardgasinstallatie willen bouwen met als doel het aardgas als vervoersbrandstof te verkopen. Bron: Aardgas in uw wagenpark Automobilisten in de provincie Utrecht kunnen een subsidie krijgen als zij een auto op aardgas willen aanschaffen.
Meer informatie over: Subsidie voor auto op aardgas
Economische factoren
De prijs van een m3 aardgas is de laatste jaren sterk gestegen.
Meer informatie over: Energiedichtheden en well to wheel CO2-prestaties voor verschillende brandstoffen
Meer informatie over: Vergelijking van energie bronnen
Kengetallen
Klimaatverandering
Bij het verbranden van aardgas ontstaan onder andere CO2 (1,80 kg/m3), SOx en NOx. Er komt weinig roet en as vrij. Ook bij winning, transport en distributie van aardgas en aardolie ontstaan emissies naar de lucht. Het gaat daarbij vooral om de uitstoot van het broeikasgas methaan en andere vluchtige organische stoffen.
Leefomgeving
Door aardgaswinning kan bodemdaling optreden. Zo’n bodemdaling kan weer leiden tot aardbevingen.
Kosten
Gemiddelde prijs van gas per m3 in 2009: € 0,7181 inclusief btw. De energie-inhoud van een m3 aardgas is 8,8 kWh.
Tijd
Op wereldschaal beschikt aardgas over grotere reserves dan olie, en zal naar verwachting in de komende decennia een steeds belangrijkere rol gaan spelen in de wereldwijde energievoorziening. Omdat aardgas een vrij schone fossiele brandstof is, wordt het steeds meer gebruikt als transportbrandstof. Moderne dieselmotoren kunnen qua emissieuitstoot concurreren met aardgasmotoren.
Hernieuwbaarheid
Aardgas is een fossiele brandstof en daarmee niet hernieuwbaar.
Toelichting
Er zijn wereldwijd meer aardgasvelden dan olievelden, aardgas zal in de komende decennia dan ook een belangrijkere rol gaan spelen. Vergelijkbaar met aardolie zijn de grootste aardgasreserves in een beperkt aantal, in sommige gevallen politiek gevoelige regio’s, te vinden. Aardgas wordt gebruikt om op te koken, voor verwarming, als transportbrandstof en als grondstof voor diverse chemische productieprocessen. Het is de schoonste fossiele brandstof ook al komen er wel (schadelijke) emissies vrij bij verbranding. Er komen steeds meer subsidies voor het gebruik en productie van aardgas.
Extra informatie en interessante ontwikkelingen
Studenten van de Hanzehogeschool hebben een ‘retrofit’ auto ontwikkeld. Dit wil zeggen een benzineauto die later kan worden omgebouwd tot aardgasauto. De auto start op benzine en zodra de motor warm is, schakelt hij automatisch over op aardgas. Het kost ongeveer 3000 euro om een auto om te laten bouwen. Bron: Studenten ontwikkelen auto op aardgas en benzine
Links
Rapporten
- BP: http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/reports_and_publications/statistical_energy_review_2007/STAGING/local_assets/downloads/pdf/statistical_review_of_world_energy_full_report_2007.pdf
- AgentschapNL: http://www.senternovem.nl/mmfiles/Duurzaam%20op%20weg%20met%20aardgas%20en%20biogas_tcm24-238973.pdf
Organisaties en bedrijven
- IEA: http://www.iea.org/stats/index.asp
- NAM: http://www.nam.nl/home/Framework?siteId=nam-nl&FC2=/nam-nl/html/iwgen/leftnavs/zzz_lhn11_0_0.html&FC3=/nam-nl/html/iwgen/waddenzee/dir_wad.html
- TNO: http://www.tno.nl/content.cfm?context=overtno&content=nieuwsbericht&laag1=37&laag2=2&item_id=2009-02-06%2016:34:40.0
- Energy API: http://www.api.org/classroom/tools/facts-fossil-fuels.cfm
Overige informatie
- De kunde van de aarde: http://aardrijkskunde.wazzup.nl/tag/ontstaan-aardgas/
- Natuurinformatie: http://www.natuurinformatie.nl/ndb.mcp/natuurdatabase.nl/i000339.html
- Auto’s op aardgas: http://www.autosopaardgas.nl/
- Energie in Nederland: http://www.energie.nl/
- Kennislink: http://www.kennislink.nl/publicaties/dossier-energieopwekking
Well to Wheel
De informatie in dit artikel heeft betrekking op de volgende Well to Wheel analyses:
- W2W:_Aardgas,_Reformen_(CCS),_H2,_Waterstof_hybride_motor
- W2W:_Aardgas,_Verbranden,_Stoomturbine,_Elektriciteit,_Elektrische_motor

